Thoolse klei
Na jarenlang wachten heb ik eindelijk de kans gekregen om met echte Thoolse klei te werken. De vindplaats bevindt zich direct achter onze tuin.
Op de foto hiernaast is de vindplaats gemarkeerd met een cirkel, terwijl ons huis met een pijltje is aangeduid.
Klik op de foto voor een vergroting.
Ontdek onze Thoolse producten onder aan de pagina!
Ik kreeg de unieke kans om deze locatie te verkennen omdat er archeologisch onderzoek werd uitgevoerd. De putten zijn tussen de anderhalf en twee meter diep. Tijdens de Romeinse tijd werd hier veen afgegraven, wat nog steeds zichtbaar is op de foto. De lichte plekken duiden op de oude veenafgravingen, terwijl de donkere delen nog veenrestanten bevatten. Door de eeuwen heen heeft zeewater een laag klei in de putten afgezet. Deze klei is licht van kleur omdat deze zich onder het grondwaterniveau bevindt, waar het gebrek aan zuurstof oxidatie voorkomt.
Wanneer klei, afgezet door de zee, in contact komt met de buitenlucht, oxideert deze en krijgt het een zwarte kleur door de aanwezigheid van veenresten.
Hierboven ziet u een foto, genomen op een diepte van ongeveer 2 meter, waarin een schelp is gemarkeerd met een rode cirkel.
Daarnaast vindt u een video waarin ik demonstreer hoe ik de klei uit de put haal.
Het Vervolg
Het proces van het bewerken van klei tot een bruikbaar materiaal is intensief. Eerst verdun ik de klei met veel water en maal ik deze fijn met een betonmixer. Daarna gaat de klei door verschillende zeven: een grove, een middelgrote en een fijne groentezeef. Tot slot zeef ik de klei eerst door een 60-mesh zeef en daarna door een 100-mesh zeef voor een extra fijne textuur.
Na het zeven is de klei nog erg waterig en moet deze drogen. Zodra de klei een dikke, blubberachtige consistentie heeft, begin ik met kneden. Dit proces van drogen en kneden herhaal ik totdat de klei de juiste consistentie heeft om verder verwerkt te worden. De foto's hiernaast bieden een stap-voor-stap-overzicht van het proces. Je ziet eerst een overzichtsfoto van het verkeersplein zoals het eruit zal zien, met een rode pijl die de locatie aangeeft waar de klei uit de grond is gehaald. Vervolgens zijn er foto's van een emmer klei die onder water staat, een emmer met gezeefde klei, een bak met drogende klei, en tot slot de klei die klaar is voor gebruik.
In samenwerking met de gemeente heb ik een principeafspraak gemaakt om relatiegeschenken te vervaardigen uit deze klei. De gemeente heeft mij een oud lakzegel overhandigd, waarop het wapen van de middeleeuwse stad Tholen is afgebeeld, samen met de tekst Sigilum Urbis Tholae en een gedetailleerde, driedimensionale afbeelding van de vestingmuren van deze historische stad. Van beide ontwerpen heb ik driedimensionale prints laten maken.
Hiernaast zie je de eerste proefstukken, voorzien van het zegel.
Op de foto's rechts zien we de potjes in de gasoven bij een temperatuur van ongeveer 960 C°. Op de rechtse foto de gebakken potjes op een rij. Wat opvalt is dat alle potjes 'rood' gebakken zijn. Dat betekent dat alle klei ijzerhoudend is. In het 2e schaaltje van links is nog een stukje schelp te zien. Wat gebeurt er met dat stukje schelp in de glazuuroven?
Ontdek onze Thoolse producten
De creaties die je hieronder ziet, zijn vervaardigd uit klei die afkomstig is van de unieke bodem van Tholen.
Deze klei is schaars, wat elke creatie tot een uniek stuk maakt. Dit betekent dat ik slechts een beperkt aantal voorwerpen kan maken van deze bijzondere grondstof.
In de foto's hieronder kun je het proces volgen van klei tot afgewerkt potje. Klik op een afbeelding om deze te vergroten en klik naast de vergrote foto om terug te keren naar het oorspronkelijke scherm.
De eerste twee foto's tonen twee brokken klei: één zwarte en één bruine. Daaronder zie je de gedraaide potjes: twee zwarte en één bruine. Op de meest rechtse foto zijn dezelfde potjes te zien nadat ze zijn gedroogd, met een grijs/zwarte en een bruine kleur.